Ο Σέκσπηρ χρησιμοποιεί το «just» με διάφορες διακριτικές έννοιες, αναδεικνύοντας τη λατινική ρίζα iustus (δίκαιος, σωστός).
«Έχω δει τη διαφθορά να βράζει και να φουσκώνει / Μέχρι να ξεχειλίσει τη γάστρα· νόμοι για όλα τα λάθη, / Αλλά λάθη τόσο υποστηριζόμενα, ότι οι ισχυροί νόμοι / Στέκονται σαν τα ζημιάματα σε ένα μπαρμπερόπουλο, / Το ίδιο στο γέλιο όσο και στη σήμανση.» (Measure for Measure 1.3)
Εδώ, το «just» (υπονοούμενο στο «justice») σημαίνει νομικά δίκαιο — ο Δούκας καταδικάζει ένα σύστημα όπου οι ισχυροί αποφεύγουν την τιμωρία.
«Ξέρω ότι έχεις κάποια αγάπη σε σένα, Ντό Πέδρο, και η αγάπη του θείου μου μπορεί να σε πειστεί να κάνεις κάτι αντίθετο στη φύση σου· αλλά αν έχεις οποιαδήποτε συμπόνοια, ας γίνει γνωστή.» (Much Ado About Nothing 2.1)
Η Βιατρίξ απευθύνεται στη «just» φύση του Ντό Πέδρο — την εγγενή του δικαιοσύνη και συμπόνοια.
«Αλλά εδώ είναι ένα μεμβράνιο με τη σφραγίδα του Καίσαρα· / Το βρήκα στο ντουλάπι του, είναι η διαθήκη του: / Ας ακούσει μόνο ο δήμος αυτή τη διαθήκη...» (Julius Caesar 3.2)
Ο Βρούτος παρουσιάζει τη διαθήκη ως «just» επειδή είναι αυθεντικό, νόμιμο έγγραφο του Καίσαρα.
«Ένα δίκαιο ζυγί και ζυγαριά είναι του Κυρίου.» (Παραφρασμένη βιβλική χρήση συνηθισμένη στην εποχή.)
Στο Merchant of Venice, ζητείται «μια λίβρα κρέατος» ως «just» ποινή — νομικά ακριβής αλλά ηθικά φρικτή.
«I am just come.» = «Έχω μόλις φτάσει.»
«Just the man!» = «Ακριβώς ο άνθρωπος!»
| Εννοια | Γλῶσσα | Πλαίσιο Παραδείγματος |
|---|---|---|
| Επίθετο: Νομικό/Ηθικό | Δίκαιος, μη μεροληπτικός | Δικαστής, νόμος, τιμωρία |
| Επίθετο: Προσωπικό | Ειλικρινής, αρετός | Περιγραφή χαρακτήρα |
| Επίθετο: Νομικός Τίτλος | Λήγιος, δίκαιος | Κληρονόμος, διαθήκη, σύμβαση |
| Επίθετο: Ποσοτικό | Ακριβής, σωστός | Βάρος, μέτρο, χρόνος |
| Επίρρημα | Ακριβώς, απλώς, πρόσφατα | «Just now», «just so» |
Το πλαίσιο καθορίζει πάντα ποια έννοια είναι λειτουργική.