Το μικρό αφηγήμα «Πόλεμος» του Luigi Pirandello καταλήγει όχι με νίκη, αλλά με μια ήσυχη, καταστροφική παράδοση που αναδιαμορφώνει τα πάντα όσα προηγήθηκαν.
Οι στρατιώτες προετοιμάζονται να παραδοθούν μετά από μια ματαιώδη άμυνα. Ο υπεύθυνος αξιωματικός — που έχει διατηρήσει στοϊκή αντίσταση — μιλάει τελικά. Εκφράζει πικρή απογοήτευση: βλέπει τον πόλεμο ως αбраλλο, προκαλώντας τεράστιο πόνο και καταστροφή χωρίς καμία ουσιαστική κέρδος. Ωστόσο, αναγνωρίζει την ηρωικότητα των ανδρών του.
Ο Pirandello δεν κηρύσσει. Δείχνει: έναν άνθρωπο που πίστευε στον καθήκοντα αντιμετωπίζοντας την πραγματικότητα ότι ο καθήκον εξυπηρέτησε ένα ψέμα. Η παράδοση δεν είναι στρατιωτική — είναι υπαρξιακή. Το αφηγήμα αφήνει τον αναγνώστη με μια βαθιά αντιπολεμική αίσθηση που νιώθεται αυθεντική, όχι επιβλητή: ζημιά πάνω από νίκη, πένθος πάνω από δόξα, ανθρωπιά πάνω από αφαίρεση.