Η έννοια της βασιλείας έχει υποστεί ριζική μεταμόρφωση σε τρεις σημαντικές εποχές:
Ο βασιλεύς ως εκπρόσωπος των θεών στη γη· κύριος θρηστικός χαρακτήρας· απόλυτη εξουσία. Δεν υπήρχε διαχωρισμός μεταξύ ιερής και πολιτικής εξουσίας. Ευθύνη: μόνο στους θεούς.
Ακόμα θειώς διαταγμένη, αλλά η εξουσία περιορίζεται από την Εκκλησία και την αριστοκρατία. Ο βασιλεύς ευθύνεται στον κανονικό νόμο· κοινή διακυβέρνηση με τα θέλημα/παρλamente. Ο βασιλεύς είναι πρώτος μεταξύ ίσων σε μια φεουδαρχική σύμβαση.
Μια πράξη συμβολική/τελεστική· η πραγματική εξουσία ανήκει στην εκλεγμένη κυβέρνηση. Ο βασιλεύς/βασίλισσα είναι πρόεδρος της πολιτείας με ελάχιστη πολιτική εξουσία (συνταγματική μοναρχία). Ευθύνη: στο πर्लαμέντο και το σύνταγμα.
| Χαρακτηριστικό | Αρχαία Μεσόγειο | Μεσαιωνική Ευρώπη | Σύγχρονος κόσμος |
|---|---|---|---|
| Θειώδης θεσμός | Ναι | Ναι | Όχι |
| Απόλυτη εξουσία | Ναι | Όχι | Όχι |
| Περιορισμένη εξουσία | Όχι | Ναι | Ναι |
| Συμβολικός ρόλος | Όχι | Όχι | Ναι |
Αυτά είναι γενικές τάσεις· υπήρξαν εξαιρέσεις σε κάθε περίοδο (π.χ. συνταγματικοί περιορισμοί στην Αγγλία της ύστερης Μεσαιωνικής, απόλυτες τάσεις στη Γαλλία της πρώιμης νότερης epoχής). Η πορεία: από θειώδη вопλοποίηση → περιορισμένη κυριαρχία → συμβολική αναπαράσταση.