Ο Ελιέζερ «Ελί» Βίζελ (1928–2016) μετατράπηκε την ακατανοήτη υποχώρηση σε ηθική εξουσία.
Επιβίωση: Σιγκέτ, Τρανσυλβανία → Αουσβίτς (15) → Μπουνά-Μονόβιτς → Μπουκενβάλντ. Μητέρα, αδελφές αερισμένες. Πατέρας πέθανε από δυσεντερία εβδομάδες πριν την απελευθέρωση (11 Απριλίου 1945).
Μάρτυρας: Night (1956, Ιντίτς; 1960, Αγγλικά). 30+ γλώσσες. 10εκατ.+ αντίτυπα. Το memoir Ολοκαυτώματος. Ακολούθησαν Dawn, Day, The Town Beyond the Wall, The Gates of the Forest, A Beggar in Jerusalem — 57 βιβλία σύνολο.
Διαμαρτυρία: «Η ουδετερότητα βοηθά τον καταπιέζοντα.» Αγώνας για Εβραίους Σοβιετικής Ένωσης, Ινδιάνους Μίσγκιτο, πρόσφυγες Καμποτζίας, θύματα Νταρφούρ. Ιδρυτής US Holocaust Memorial Museum (πρόεδρος 1982–93).
Τιμές: Nobel Peace Prize (1986). Presidential Medal of Freedom. Congressional Gold Medal. 140+ φητείες πτυχίες. Καθηγητής στο Boston University (1976–2016).
Κληρονομιά: Έκανε το «never again» ρήμα. «Πρέπει να πάρουμε θέση. Η σιωπή ενθαρρύνει τον βασανιστή.»