Ένα αρχέτυπο είναι επαναλαμβανόμενος χαρακτήρας, κατάσταση, ή σύμβολο αναγνωρίσιμο σε πολιτισμούς και εποχές — η «συλλογική ακαταληψία» του Jung καθιερωμένη δράματα. Παρέχουν άμεση αφηγηματική συντομογραφία.
| Αρχέτυπο | Λειτουργία | Παραδείγματα |
|---|---|---|
| Hero | Πρωταγωνιστής· ταξίδι, νικάει εμπόδια | Hamlet, Wonder Woman, Simba |
| Shadow/Villain | Αντίθετος hero· ουσιαστικοποιεί κατακρυμμένη σκοτεινότητα | Iago, Darth Vader, Lady Macbeth |
| Mentor | Οδηγεί hero· δίνει εργαλεία/σοφία | Gandalf, Yoda, Fairy Godmother |
| Threshold Guardian | Δοκιμάζει ετοιμότητα hero | Σφίγγα, Doorkeeper, Exam |
| Herald | Ανακοινώνει κλήση περιπέτειας | Φάντασμα (Hamlet), Κουκουβάγια (Harry Potter) |
| Shapeshifter | Πιστότητα αμφίβολη· μεταβάλλει πιστότητα | Femme fatale, Double agent |
| Trickster | Διαταράσσει τάξη· κωμική ανακούφιση + αλήθεια | Mercutio, Puck, Loki |
| Ally/Sidekick | Υποστηρίζει hero· ανθρωποποιεί | Horatio, Samwise, Robin |
Το κοινό κατανοεί άμεσα stakes και δυναμικές. Η υποβρύχιση αρχετύπων (π.χ. villain ως hero) δημιουργεί σύγχρονη πολυπλοκότητα. Αλλά το μότιβο παραμένει η σκαλωσιά.