Αν ο Βασιλιάς Χαμμουράμπι (π.χ. 1750 π.Χ.) μπαίνε σε ένα δικαστήριο του 21ου αιώνα, με τον Κώδικα του Χαμμουράμπι—282 νόμους γλυμμένους σε στήλη—στο χέρι, θα βρισκόταν ένα σύστημα τόσο ξένο όσο και παράξενα εξοικειωμένο.
Ο Κώδικάς του: 282 νόμοι. Σύγχρονα συστήματα: εκατομμύρια νόμια, κανονισμοί, προηγούμενες αποφάσεις. Θα ρωτούσε: «Πώς ξέρει κανείς τον νόμο;»
Αυτός ήταν βασιλεύς, δικαστής, και ιερέας. Σήμερα: χωριστά ποινικά, πολιτικά, οικογενειακά, εφεταλικά, διοικητικά δικαστήρια. Ειδικευμένοι δικαστές, jurado, δικηγόροι.
Πρόληψη αθωότητας, δικαίωμα σε δικηγόρο, δικαστήριο jurado, έφεση—απουσία στην συντομογραφική δικαιοσύνη του. Θα βρισκόταν την ρυθμό εκθαμβωτικά αργό.
Αφεβάταν σε όρκους, δοκιμές, μάρτυρες. Εμείς χρησιμοποιούμε φορεντζικές επιστήμες, αλυσίδα διατήρησης, κανόνες αποκλεισμού, μαρτυρικά από experts.
Lex talionis («μάτι για μάτι») vs αποκατάσταση, αποτροπή, αναλογικότητα, αποκαταστατική δικαιοσύνη. Θα έβλεπε την ελεημοσύνη ως ασθένεια· εμείς την βλέπουμε ως πολιτική.
Ο Κώδικάς του αντιμετώπιζε awīlum (aristoi), muškēnum (κοινούς), και wardum (δούλους) διαφορετικά. Ο σύγχρονος νόμος εφοδεύει στην ίση προστασία—αν και θα παρατήρουσε το κενό μεταξύ ιδέας και πραγματικότητας.
Αυτός ενώνει εκτελεστική και δικαστική. Εμείς τις χωρίζουμε—νομοθετική κάνει νόμους, δικαστική ερμηνεύει, εκτελεστική επιβάλει.
Μπορεί να θαυμάσει την αναζήτηση δικαιοσύνης αλλά θα βρισκόταν το σύστημα ωμότερο από δικηγόρους, ηλιθιαία αργό, και εμμονή με διαδικασία πάνω από αλήθεια. «Πού είναι η κρίση του βασιλέα;» θα ρωτούσε. «Στο jurado,» θα λέγαμε. Δεν θα κατάλαβε.