Ο Σαρλ Μποντελέρ για τον Ρομαντισμό: Κριτική, Απόρριψη και η Γέννηση της Σύγχρονης Ποιητικής
Ο Σαρλ Μποντελέρ, ο πρόγονος του Συμβολισμού και ποιητής της σύγχρονης εποχής, εξετάζει τον Ρομαντισμό όχι ως πρόγονο προς τιμωρία, αλλά ως αποτυχημένο έργο που πρέπει να διαμελιστεί και να ξεπεραστεί. Το δοκίμιο του «Περί του Ηρωισμού της Σύγχρονης Ζωής» (1846) και η κριτική του στους Salons αποκαλύπτουν την ανατομία της αντίθεσής του.
Η Κατηγορία: Γιατί αποτυγχάνει ο Ρομαντισμός
- Επιφανειακήτητα του συναισθήματος: Οι Ρομαντικοί (Σατομπριάν, Λαμαρτίν, Βίκτοgo Hugo πρώιμες εργασίες) βυθίζονταν στο συμπόσιο — ιδανικευμένη φύση, ατμιδώδες μελαγχολία, το «υψωμένο» ως φυγή. Ο Μποντελέρ απαιτούσε διανοητική αυστηρότητα· θεώρησε την όρεξή τους ανεξέταστη, διακοσμητική.
- Αποφυγή του σύγχρονου: Ο Ρομαντισμός φεύγει από την βιομηχανική πόλη, το προλεταριάτο, την βαρετή, το σπλήν. Αποχωρεί στα Μέσα Χρόνια, την Ανατολή, τα Άλπεις. Ο Μποντελέρ επιμένει: Η αληθινή τέχνη αντιμετωπίζει τη σύγχρονη κατάσταση — το εμπόρευμα, την μάζα, το εφήμερο, το άσχημο.
- Απουσία μορφικής πειθαρχίας: Το μύθος του «πνευματικά πνευματωμένου γένιου» οδήγησε σε εκτεταμένα, απειθαρχημένα στίχοι. Ο Μποντελέρ υπέρμαχε την τεχνική, τη πυκνότητα, το σονέτο ωςiegel — η μορφή ως δοχείο για την αναρχία.
Η Ανακατανομή: Τι κλάψε
- Το σύγχρονο άτομο: Κράτησε την ρομαντική εστίαση στο υποκειμενικό εαυτό — αλλά τον αναδιαμόρφωσε ως τον απομονωμένο, απογοητευμένο flâneur που περπατάει στους λεωφόρους του Χαουσμάν του Παρισιού.
- Το σκοτεινό πλευρό: Ο Ρομαντισμός καθάρισε το κακό (Βυρωνικός ήρωας = όμορφος αναρχικός). Ο Μποντελέρ αγκαλιάστηκε την κακία, την αμαρτία, την φθορά, το γκροτέσκο, το θηλυκό ως femme fatale — η ομορφιά στην φθορά (Les Fleurs du Mal).
- Ομορφιά στο άσχημο: Βρήκε αισθητική αξία στην καρικατούρα, τους συλλέκτες ρούχων, τις πόρνες, τους νεκρούς, την ομιχλή, τη βουρμά — απορρίπτει το ρομαντικό «Ωραίο» για το σύγχρονο «Υψωμένο» (τρόμος + 매혹).
Συνοπτικά: Ο Μποντελέρ σκότωσε τη ρομαντική «Φύση» για να γεννήσει τη σύγχρονη «Πόλη». Πήρε την αυτονομία του ατόμου από τον Ρομαντισμό και την τοποθέτησε στο ασφάλτο, το φωτιστικό γκάζι, την σιρίνγα, το καθρέφτη. Τα Les Fleurs du Mal είναι η ανατομική έκθεση και η πιστοποίηση γέννησης.