Γεννημένος το 1394 στο Πόρτο, ο Ενρίκε ήταν ο τρίτος επιζών γιος του βασιλιά Τζοάν Ι και της Φιλίπα της Λάνκαστερ—ένωση που σφραγίδα την αγγλο-πορτογαλική συμμαχία. Η παιδική του ηλικία ήταν masterclass σε μεσαιωνική κρατική τέχνη, στρατιωτική πειθαρχία και πνευματική περιέργεια, όλα τα οποία συνvergαν για να τον κάνουν τον απρόσμενο αρχιτέκτονα της παγκόσμιας εξερεύνησης.
Η Φιλίπα, κόρη του Τζον ντ Γκάντ, έφερε αγγλική κουλτούρα δικαστηρίου: ιπποτισμός, γραμματιστικότητα και πίστη στο βασιλικό καθήκον. Οι καθηγητές του Ενρίκε του έμαθαν μαθηματικά, αστρονομία, λατινικά και τη νέα «πορτολάν» χαρτογραφία. Διάβασε Μαρκό Πόλο, Πτολεμαίο και τα ταξιδιωτικά των Φραγκισκάνων μισσιοναρίων. Η βιβλιοθήκη του βασιλικού παλατιού ήταν μια από τις καλύτερες της Ευρώπης.
Στα 21, ο Ενρίκε πείθει τον πατέρα του να επιτεθεί στη Σεούτα, την βορειοαφρικανική λιμενική πόλη που ελέγχει τη Στενή του Τζιβραλτάρ. Η πορτογαλική νίκη ήταν βίαιη και ταχεία. Για τον Ενρίκε, τρία αποκαλύψεις κρυστάλλωσαν:
Ανατεθήκαμε Κυβερνήτης της Σεούτας—θέση που κράτησε για tutta τη ζωή, αν και σπάνια κατοικούσε εκεί.
Επιστρέφοντας στην Πορτογαλία, ο Ενρίκε αποχώρησε στην Αλγκάρβε, συγκεκριμένα στο Sagres, την νοτιοδυτική άκρη της Ευρώπης. Εκεί, χρησιμοποιώντας έσοδα από την Τάξη του Χριστού (έγινε Μέγας Μαγίστρος το 1420), χτίσε το casa de navegação. Δεν ήταν πανεπιστήμιο· ήταν mission control. Σχεδιασμοί πλοίων δοκιμάζονταν στη λιμναία αμμουδιά. Χάρτες διορθώνονταν από επιστρέφουσες καπετάνιοι. Η volta do mar (ο μεγάλος ωκεανικός γύρος ανέμων) χαρτογραφούνταν εμπειρικά.
Οι πρώιμες αποστολές (1420s‑1430s) ανακαλύψανε ξανά τις νησιωτικές ομάδες της Μαδέρες και Αζόρων—ακατοίκητες, εύφορες, στρατηγικές. Η αποικιοποίηση άρχισε αμέσως: σάκχαρο από Σικελία, αποίκους από την Αλγκάρβε. Τα νησιά έγιναν τα βήματα σκαλοπατιού για την ώθηση στην Αφρική: βάσεις αναπλήρωσης, έσοδα σακχάρου και εργαστήρια για φυτειική σκλαβιά (μνηστρική πρόβα για την Βραζιλία).
Ο Ενρίκε δεν ηγήθηκε ποτέ πλοίου πέρα από το Ακρωτήριο του Αγίου Βικέντιου. Το γένιό του ήταν ιδρυματικό: δημιούργησε τις δομές—χρηματοδοτικές, τεχνικές, διοικητικές—που επέτρεψαν σε άλλους να πλώρουν πιο μακριά, πιο ασφαλώς και πιο κερδοφόρως από οποιαδήποτε προηγούμενη ευρωπαϊκή δύναμη. Πέθανε το 1460 στο Sagres, έχοντας δει τους καπετάνιους του να φτάνουν στη Σιέρα Λεόνε. Η διαδρομή προς την Ινδία θα περίμενε για τον Ντιάς και ντα Γκάμα—αλλά η μηχανή που τους πήγε εκεί ήταν του Ενρίκε.