Η Αυτοκράτειρα Θεοδώρα: Από την артиστά του Ιπποδρόμου στην εξουσία της Βυζαντιάς
Θεοδώρα (π.χ. 500 – 548 μ.Χ.) ανήλθε από τον χαμηλότερο κλιμάκα της Κωνσταντινουπόλεως και γίνεται Αυγούστα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας ως σύζυγος του Αυτοκράτορα Ιουστινιανού Α'. Θεωρείται ευρέως από ιστορικούς ως μια από τις πιο δυναμικές και επιδραστικές γυναίκες στην χιλιετηρίδα ιστορία της αυτοκρατορίας.
Μια Απίστευτη Ανέλιξη
- Ταπεινές ρίζες: Γεννήθηκε στις χαμηλότερες τάξεις, εργάστηκε ως ηθοποιός και ακροβάτης στον Ιπποδρόμο—επάγγελμα τότε συνώνυμο της εταίρας.
- Γνωριμία με τον Ιουστινιανό: Τον εξέλαβε η αθέαση του Ιουστινιανού (τότε διάδοχος) περ. 522 μ.Χ. Επιτυχημένη petición για αλλαγή του ρωμαϊκού νόμου που απαγόρευε στους γερουσιαστές να παντρεύονται ηθοποιούς, επιτρέποντας τον γάμο τους το 525.
- Στέψιμο: Στεφανώθηκε Αυγούστα το 527 με την ανακρίση του Ιουστινιανού.
Καθοριστικές Στιγμές Εξουσίας
- Στάση Νίκα (532): Όταν βίαιη επανάσταση σχεδόνκάταστρεψε το καθεστώς και ο Ιουστινιανός ετοίμαζε φυγή, η Θεοδώρα τον ενίσχυσε με τη διάσημη φράση: "Η πορφυρά κάνει ωραίο σορό." Η αρνήση της να φύγει επέτρεψε στους στρατηγούς Βελισάριο και Μουνδο να καταστρέψουν την επανάσταση (με κόστος ~30.000 νεκρών).
- Υπέρμαχος των Γυναικών: Εισήγαγε επαναστατικούς νόμους: απαγόρευσε την αναγκαστική prostitución, διέπεσε τα δικαιώματα διαζυγίου και ιδιοκτησίας των γυναικών, θεσμοθέτησε θάνατο για βία, και ίδρυσε το Μετάνοια—φιλοξενείο για πρώην εταίρες.
- Θρησκευτική Διπλωματία: Θρησκευτική Μιαφυσίτη, προστάτευε τους μη-Χαλκηδονίους Χριστιανούς από την αυτοκρατορική καταδίωξη, συχνά αντιθέτοντας στην επίσημη ορθοδοξία του Ιουστινιανού για να διατηρήσει την θρησκευτική ισορροπία.
Διαμαχομένη Κληρονομιά
Ο ιστορικός Προκόπιος την κατακρίνει στο Αποκρυφό Ιστορία ως αποartetή και λαχταριστή εξουσίας, ενώ οι επίσημες χρονογραφίες την επαινούν για ευσέβεια και νοημοσύνη. Η σύγχρονη ιστιογραφία τη βλέπει ως εύστοχο συν-ηγεμόνα της οποίας η πολιτική οξύτητα σχήμασε την εποχή του Ιουστινιανού. Τιμάται ως άγια στην Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία.