Ο Πρίγκιπας Ενρίκε δεν φύγησε ποτέ από την Πορτογαλία, αλλά οι καπετάνιοι που χρηματοδότησε—Γονσάλβες, Τριστάο, Καδαμόστο, Γκόμης—γύρισαν οι πρώτοι Ευρωπαίοι από την αρχαιότητα που καταγράφουν συστηματικά τις κοινωνίες της δυτικοαφρικανικής ακτής. Οι συναντήσεις τους δεν ήταν «ανακαλύψεις»; ήταν συγκρούσεις μεταξύ επεκτεινόμενου πορτογαλικού εμπορίου και καθιερωμένων αфриκάνικων κόσμων.
Οι πρώιμες αποστολές (1415‑1430s) αγγίζαν την ακτή του Maghreb. Η επαφή με βέρβερες εμπόρους στη Σεούτα, Τάντζηρ και τις Κανάρια αποκάλυψε τους νότιους τερματισμούς των trans-Σαχαριανών καραβανών—χρυσό, αλάτι, δούλους, δέρμα, φτερά στρουθίων ρέουν βορρά. Ήταν εξελιγμένοι εμπορικοί σύμβουλοι, όχι «εγχώριοι» που περίμεναν πολιτισμό.
Μετά το Πράσινο Ακρωτήριο (1446), τα πορτογαλικά caravels μπήκαν στα ποτάμια Σενεγάλη και Γκαμπία. Συνάντησαν:
Οι σχέσεις άρχισαν ως εμπόριο (υφάσματα, άλογα, σίδηρος για χρυσό, ελεφαντίνι, δούλους) αλλά μετάβασαν γρήγορα σε επιδρομές όταν οι αфриканοί ηγέτες αντέστησαν στις απαιτήσεις πορτογαλικού μονοπωλίου.
Πιο νότια, οι Μπιζαγκό Νησιώτες (αρχιπέλαγος Bijagós) ήταν ναυτικοί λαοί με μητρικά κλανικά συστήματα, διάσημοι για τα πλοία τους και την αντίσταση. Οι Μπαγά και Ναλού των παραλιακών βάλτων διαχειρίζονταν σύνθετα συστήματα καλλιέργειας ρυζιού. Τα πορτογαλικά φρούρια (feitorias) όπως το Αργκίν και αργότερα το São Jorge da Mina έγιναν κόμβοι σε εμπόριο που εστιάζει ολοένα και πιο πολύ σε ανθρώπινο φορτίο.
Αν και οι Κανάρειες ήταν Καστιλιανές από συνθήκη, πορτογαλικές αποστολές (συχνά υπό άδεια του Ενρίκε) τους επιτέθηκαν για δούλους. Οι Γουάντσες—Βέρβερες νομαδικοί—κατακτήθηκαν και εδαφωθήσαν σε προεπισκόπηση του ατλαντικού μοντέλου.
Κάθε συνάντηση ακολουθούσε σενάριο: αρχική ανταλλαγή, πορτογαλική απαίτηση για αποκλειστική πρόσβαση, αфриканική άρνηση, πορτογαλική βία, κατασκευή φρουρίου, ανακατεύθυνση εμπορίου σε πορτογαλικά πλοία. Η «συνάντηση» δεν ήταν ποτέ ισορροπημένη· ήταν η αιχμή ενός συστήματος που θα εξαφανίσει δεκάδες εκατομμύρια από τη Δυτική Αφρική.