Η Χρήση της Παράθεσης στο «Ρομέο και Ιουλίεττα» του Σέκσπηρ
Η παράθεση — η τοποθέτηση αντιθετικών στοιχείων δίπλα-δίπλα — είναι δομική και θεματική μηχανή στο «Ρομέο και Ιουλίεττα». Ο Σέκσπηρ την αναπτύσσει σε κάθε επίπεδο: χαρακτήρας, θέμα, τοποθεσία, και αρχιτεκτονική σκηνής.
Αντιθέσεις Χαρακτήρων
- Ρομέο εναντίον Τύμπαλτ: Ο λυρικός ιδεαλισμός και η ειρηνισμός του Ρομέο («απολογούμαι ποτέ δεν σου βλάψα») συγκρούονται με την καυτό κουλτούρα της τιμής του Τύμπαλτ («Στρέψου, Μπενβόλιο, κοίταξε τον θάνατό σου»). Το ντύελ τους είναι ο άξονας μετάβασης από ρομαντική σε τραγική.
- Ιουλίεττα εναντίον Πάρις: Η ηφαιστειακή, αυτονομική αγάπη της Ιουλίεττας για τον Ρομέο αντιθέτει στην διευθυντική, συμβατική συμβιβασμό με τον Πάρι — επισημαίνοντας την αυτονομία της και το κόστος της άρνησής της.
- Τίτια εναντίον Κυρά Καπελέτ: Γήινη, многословής, στοργική Τίτια εναντίον ψυχρής, τυπικής, απομακρυσμένης μητέρας — δύο μοντέλα γυναικείας ιδιότητας, κανένα από τα οποία δεν είναι πλήρως επαρκές.
Θεματικές Αντιθέσεις
- Αγάπη εναντίον Μίσους: Το «παλαιό μίσος» του προλόγου εναντίον των «αστροπηγμένων εραστών». Ο σονέτο που μοιράζονται στο γεύμα των Καπελέτ (Πράξη 1.5) ανθίζει μέσα στην καρδιά της εχθρότητας.
- Φως εναντίον Σκοτάδι: «Αυτή είναι η ανατολή, και η Ιουλίεττα είναι ο ήλιος» (2.2) εναντίον «Περισσότερο φως και φως, περισσότερο σκοτάδι και σκοτάδι τα δυστυχήματά μας» (3.5). Η μέρα αναγκάζει στην απόσπαση· η νύχτα επιτρέπει την ένωση.
- Νεολαία εναντίον Γηρασκία: Εξαιφνητική, όλη-καρδιά πάθος εναντίον υπολογιστικής, δεσμευμένης στην τιμή γηρασκίας (Καπελέτ, Μοντάγκιου, η αποτυχημένη φρόνηση του Φρατή Λоренς).
Χωρικές Παράθεση
- Δημόσια Πλατεία εναντίον Ιδιωτικός Κήπος/Μηλιά: Βία, νόμος, αρσενικότητα κυριαρχούν στην πλατεία· αυστηρότητα, ποίηση, ευθραυστότητα ανθίζουν στον κήπο.
- Μετάβασεις Σκηνών ως Αντίστοιχο: Η μάχη στην πλατεία (1.1) → ο σονέτος των εραστών (1.5). Ο γάμος (2.6) → το ντύελ/θανάτοι (3.1). Το πρωινός αυγή στο κρεβάτι (3.5) → ο τάφος (5.3). Κάθε μετάβαση αναδιαμορφώνει την προηγούμενη στιγμή.
Επίδραση
Η παράθεση δημιουργεί την διαλεκτική ενέργεια του έργου. Κάθε χαρά σκιάζεται· κάθε σκοτάδι τρυπιέται από ομορφιά. Η τραγωδία δεν είναι ότι η αγάπη αποτυγχάνει, αλλά ότι υπάρχει τόσο τέλεια σε έναν κόσμο τόσο ατελώς φτιαγμένο για αυτήν.