Η Ήβην της Ίβσεν: Χαρακτηριστικά και Κύρια Παραδείγματα από το "Το Παιχνίδι της Ντόρας" στο "Χένττα Γκάμπλερ"
Η "ήβην της Ίβσεν" είναι ένα επαναλαμβανόμενο αρχέτυπο στα έργα του Χένρικ Ίβσεν (τέλη 19ου αιώνα): γυναίκες που αμφισβητούν τις πατριαρχικές περιορισμούς.
Βασικά Χαρακτηριστικά
- Αυτονομία Πνεύματος: Ερωτάει κοινωνικά/θρησκευτικά/ηθικά πρότυπα.
- Δύναμη & Αντίσταση: Υποφέρει αποδοκιμασία, φτώχεια, ψυχολογική πίεση.
- Έπαινος για Αυτονομία: Ζητά αυτοκαθορισμό πέρα από ρόλους σύζυγου/μητρός.
- Ηθικό Σαρωτικό: Ενεργεί κατα τη σύνεση παρά το κόστος.
- Πολύπλοκη Εσωτερικότητα: Δεν είναι σύμβολα—πλήρως αναπτυγμένες ψυχολογίες (αμφιβολία, αντίθεση).
- Ανίψωση Φυλετικών Ρόλων: Απορρίπτει το "άγγελο του σπιτιού".
- Τραγικές Επιπτώσεις: Συχνά καταστρέφονται ή εξοριζονται από την κοινωνία που αμφισβητούν.
- Φεμινιστική Εικονογραφία: Έδωσαν έμπνευση στον 1ο κύμα φεμινισμού· παραμένουν参照 points.
Κύρια Παραδείγματα
- Ντόρα Χέλμερ (Το Παιχνίδι της Ντόρας, 1879) — Αφήνει τον γάμο για να "γίνει άνθρωπος".
- Χένττα Γκάμπλερ (1890) — Βαριέται η αριστοκράτισσα· χειραγωγεί, καταστρέφει, αυτοκτονεί. "Θέλω για μια φορά να έχω εξουσία επάνω σε μια ανθρώπινη μοίρα".
- Ρέμπεκα Γουέστ (Ρόζμερσχολμ, 1886) — Ελεύθερο πνεύμα· αμφισβητεί τη φταίχτα του Ρόζμερ.
- Έλιδα Βάνγκελ (Η Κυρία από τη Θάλασσα, 1888) — Επιλέγει την πατρίδα/σύγγονο αντί για θάλασσα/ξένο· διεκδικεί επιλογή.
- Κυρία Άλβινγκ (Φάντασματα, 1881) — Αντιμετωπίζει τη σφυλιτική κληρονομιά· "Το Ορφανοτροφείο" καίει.
Δεν είναι "τύποι" αλλά διακριτές γυναίκες ενωμένες από την αρνητική να ορίζονται από άνδρες/κοινωνία.