Αγγλικός μεταφραστής του «Mi Último Adiós» του Ρίζαλ: Τσάρλς Ντέρμπισ (1912)
Η τυπική αγγλική μετάφραση του αποχαιρετιστικού ποιήματος του Χοσέ Ρίζαλ Mi Último Adiós («Το τελευταίο μου αντίο») έγινε από τον Τσάρλς Ντέρμπισ το 1912.
- Ο Ντέρμπισ ήταν αμερικανός συγγραφέας/μετάφραστας που έζευγε πολύ καιρό στις Φιλιππίνες.
- Ήταν κοντινός στην οικογένεια και τον κύκλο του Ρίζαλ.
- Η έκδοσή του παραμένει η πιο ευρέως ανθολογούμενη και παραπομπαόμενη αγγλική απόδοση.
Υπάρχουν άλλες μεταφράσεις (π.χ. από τον Νικ Χοακίν, Βίργιλ Αλμάριο), αλλά αυτή του Ντέρμπις αποτελεί το ιστορικό απόδειγμα αναφοράς.