Στο Stig of the Dump του Robert Swindells, το καταφύγιο είναι ένα πολυεπίπεδο μοτίβο που διαμορφώνει την συναισθηματική αρχιτεκτονική του μυθιστορήματος.
Η χωματερή يصبح το καταφύγιο του Barney — ένας χώρος για να ξεφύγει από την οικογενειακή τάση, την πίεση του σχολείου και τις κοινωνικές προσδοκίες. Το σπηλιά που χτίζουν μαζί με τον Stig είναι φυσικό καταφύγιο όπου μπορεί να είναι αυθεντικά εαυτός του.
Η συγχωρημένη κατασκευή του στερεώνει την απρόσμενή τους φιλία. Αντιπροσωπεύει ένα κοινό μέλλον, έναν κόσμο που μπορούν να διαμορφώσουν — σε αντίθεση με τον κόσμο των ενηλίκων που δεν μπορούν να ελέγξουν.
Οι γονείς του Barney απορρίπτουν τον Stig και το σπηλιά, βλέποντάς τα ως επανάσταση και κίνδυνο. Αυτή η σύγκρουση οδηγεί στην καθοριστική επιλογή του Barney: να φύγει από το σπίτι και να ζήσει στη χωματερή με τον Stig.
Το καταφύγιο λειτουργεί έτσι ταυτόχρονα ως ασφάλεια, προοπτική και καταλύτης ρήξης — καθιστώντας το το κεντρικό δομικό και θεματικό όργανο του μυθιστορήματος.