«Et Tu, Brute?»: Η απόλυτη προδοσία της φιλίας στον Ιούλιο Καίσαρα
«Et tu, Brute?» («Εσύ τε, Βρούτε;») — αποδίδεται στον Ιούλιο Καίσαρα αναγνωρίζοντας τον φίλο του Μάρκο Βρούτο μεταξύ των δολοφόνων του — είναι ο αρχέτυπος της οικείας προδοσίας.
Πέντε θέματα φιλίας
- Σπασμένο εμπιστοσύνη: Ο πιο στενός δεσμός (πολιτικός σύμμαχος, 준-γιός) γίνεται η βαθύτερη πληγή.
- Ιδεολογία έναντι Πιστότητας: Ο Βρούτος επιλέγει τη «Ρώμη» έναντι της προσωπικής δέσμευσης — δημόσιο καθήκον έναντι ιδιωτικής αγάπης.
- Τραγική Ιρωνία: Οι τελευταίες φωνές του Καίσαρα απευθύνονται στο ένα πρόσωπο της οποίας την πιστότητα το θεωρούσε απόλυτη.
- Ηθική Πολυπλοκότητα: Ο Βρούτος handelt από αρχή, όχι κακόβουλια — κάνοντας την προδοσία πιο καταστροφική, όχι λιγότερο.
- Πολιτιστική Κληρονομιά: Η φράση διαμένει ως συντομογραφία για οικεία προδοσία σε οποιοδήποτε πλαίσιο.
Ιστορικό έναντι Σεικσπιριανού
Ο Σέικσπιρ (Ιούλιο Καίσαρας 3.1.77) δίνει τα λατινικά «Et tu, Brute?» Ο Σουητόνιος αναφέρει ότι οι πραγματικές τελευταίες φωνές του Καίσαρα ήταν στα ελληνικά: «Kai su, teknon?» («Εσύ τε, τέκνο;»). Είτε που, ο δεσμός φιλίας-προδοσίας ορίζει την τραγωδία.