Η απόφαση του Σέκσπιρ να τελειώσει το Ρомеο και Ιουλιέτα σε τραγωδία οφείλεται σε σύγκλιση πιστότητας στην πηγή, δομικής ανάγκης, θεματικού βάθους και θέατρων συνθηκών της εποχής Ελισαβέθ. Μακριά από τυχαία, ο τραγικός συμπέρασμα ανεβάζει το έργο από ρωμαντικό σε αιώνια λέγενδα.
Το The Tragical History of Romeus and Juliet (1562) του Άρθουρ Μπрук, πρωταρχική πηγή του Σέκσπιρ, τελειώνει σε τραγωδία. Ο Σέκσπιρ συμπίεσε το χρονοδιάγραμμα από εννέα μήνες σε πέντε φρικτά ημερες αλλά κράτησε τον θανατηφόρο τόξο.
Η μισητία Μονταγγίου-Καπουλέτου λειτουργεί ως μηχάνημα που τριβει τον ιδιωτικό έρωτα σε σκόνη. Καμία προσωπική καρδιά δεν μπορεί να επιβιώσει σε τέτοια δημόσια, συστημική εχθρότητα.
Ο Ρомеο και η Ιουλιέτα ενεργούν με άμεσο συναίσθημα – παντρεύονται μέσα σε ώρες και πεθαίνουν μέσα σε ημέρες. Η έντασή τους είναι ακριβώς η τραγωδία τους· δεν υπάρχει χώρος για αντανάκλαση ή μετριότητα.
Το πρόλογο «αστροπεδημενών εραστών» θέτει τον τόνο. Μια αποσταλμένη επιστολή, ένα λανθασμένο ξύπνημα, μια καραντίνα λοιμώξ – η σύμπτωση λειτουργεί ως κοσμική συνωμοσία, αφαιρώντας στους εραστές την ικανότητα επιλογής.
Δημόσιες εκτελέσεις, θρησκευτικές τενσίες και επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις جعلαν τον θάνατο κοντινό στο κοινό του Σέκσπιρ. Η τραγωδία επιβεβαίωσε ηθική τάξη: η αταξία (η εχθρότητα) οδηγεί στο χάος (τους θανάτους) και τελικά στην αποκατάσταση (χρυσές αγάλματα).
Αριστοτελική ελεεινότητα και φόβος καθαρίζουν το κοινό. Ένα ευτυχισμένο τέλος θα νούντευε ακατάλληλο, βαρυπνίγοντας τα σκεύη. Η τραγωδία κάνει τον έρωτα λέγοντας· η επιβίωση θα τον αποδόμησε σε απλό ρωμαντικό.