Σύγχρονες κριτικές στον Σέκσπир: Αναγνώριση περιορισμών χωρίς απόρριψη του γένιου
Η σύγχρονη κριτική δεν ζητά να αποβιβάσει τον Σέκσπир, αλλά να εξετάσει το έργο του με καθαρό μάτι. Από αυτή την εξέταση προκύπτουν μερικοί αντιληπτοί περιορισμοί—περιορισμοί που συχνά αντικατοπτρίζουν την ιστορική του στιγμή και όχι καλλιτεχνική αποτυχία.
Κύριοι περιορισμοί
- Περιορισμένη τυπική εκπαίδευση: Μόνο γυμνάσιο· εμφανίζονται περιστασιακά αγραμματικές κατασκευές ή υπερβολικές νεολογίες.
- Περικλεισμένες intrigues: Τα υποπλοκία μπορούν να γίνουν μπερδεμένα, ιδίως στις μεταγενέστερες ρομαντικές τραγωδίες όπως η «Κυμβελίνη» και ο «Περικλής».
- Στατικοί χαρακτήρες: Κάποιοι ήρωες, ειδικά γυναίκες ως η Κορδέλια και η Ωφέλια, λείπουν εξελικτικές καμπύλες, λειτουργώντας περισσότερο ως σύμβολα παρά ως πλήρως αναπτυγμένες ψυχές.
- Ιστορική ακρίβεια: Αναχρονισμοί και συμπίεση χρονολογίας υπηρετούν το δράμα και όχι το γεγονός (π.χ. ρολόγια στον «Ιούλιο Καίσαρα»).
- Στερεότυπα φύλου: Οι γυναίκες είναι συχνά παθητικές, σιωπηλές ή ορίζονται αποκλειστικά από τις σχέσεις τους με άντρες.
- Κοσμητική γλώσσα: Πυκνός, λατινίζων στίχος μπορεί να απομακρύνει σύγχρονα αυτιά غير συνηθισμένα στη ρητορική πολυπλοκότητα.
- Ομογενής τάξη/φυλετικότητα: Ο δραματικός κόσμος είναι κατακερματιστικά αριστοκρατικός, λευκός και ευρωπαϊκός.
- Τυποποιημένα μέσα: Μεγάλη εξάρτηση από λαθος ταυτότητες, αποδυσμούς και δίδυμα ως κινητήρια ραντή.
- Προκαταλήψεις στην απεικόνιση: Αντισημιτισμός στον «Έμπορο της Βενετίας»· ρατσιστική «αλλοτρίωση» στον «Οτέλο» και την «Θέμπεστ».
- Σφάλματα γεγονότων: Γεωγραφία (η Βοημία δεν έχει ακτή), βιολογία (η «νεκρική» φυσιολογία της Ιουλίεττας είναι απίθανη).
Η αναγνώριση αυτών των ελαττωμάτων δεν μειώνει το έργο· το κοσμικάτοποιεί. Ο Σέκσπир ήταν άνθρωπος της εποχής του, έγραφε για την εποχή του, και το γένι του ξεπερνά τους περιορισμούς του.