* Η ζήλια και η ανασφάλεια του Μαλφόι: Ο Ντράκο Μαλφόι είναι ένα κακομαθημένο, αλαζονικό αγόρι που προέρχεται από μια πλούσια, καθαρόαιμη οικογένεια μάγων. Αισθάνεται ότι απειλείται από την ξαφνική φήμη και δημοτικότητα του Χάρι, ειδικά αφού ο Χάρι είναι ένας «λασπόαιμος» (υποτιμητικός όρος για μάγους που γεννήθηκαν από μη μαγικούς γονείς) στα μάτια του Μαλφόι. Θέλει να αποδειχθεί ανώτερος και να κάνει τον Χάρι να φαίνεται αδύναμος.
* Η αντιπαλότητα μεταξύ του Γκρίφιντορ και του Σλίθεριν: Οι δύο οίκοι, ο Γκρίφιντορ και ο Σλίθεριν, είναι γνωστοί για την αντιπαλότητά τους. Αυτή η αντιπαλότητα εκδηλώνεται συχνά ως σύγκρουση προσωπικοτήτων και ιδεολογιών. Ο Χάρι και ο Μαλφόι, που ανήκουν σε αυτούς τους οίκους, πέφτουν φυσικά σε αυτήν την αντιπαλότητα.
* Μια ευκαιρία για επίδειξη: Η μονομαχία είναι μια ευκαιρία για τον Μαλφόι να επιδείξει τις μαγικές του ικανότητες μπροστά στους φίλους του και στους άλλους μαθητές. Είναι ένας τρόπος να τονώσει το εγώ του και να κερδίσει τον θαυμασμό.
* Για εκφοβισμό του Χάρι: Η μονομαχία είναι επίσης ένας τρόπος για τον Μαλφόι να εκφοβίσει τον Χάρι και να τον κάνει να νιώθει μικρός και ασήμαντος. Ελπίζει να τρομάξει τον Χάρι να υποχωρήσει και να αποφύγει μελλοντικές αντιπαραθέσεις.
Η ίδια η μονομαχία πυροδοτείται όταν ο Χάρι υπερασπίζεται την Ερμιόνη Γκρέιντζερ από τις προσβολές του Μαλφόι. Ο Μαλφόι προκαλεί τον Χάρι σε μονομαχία, πιστεύοντας ότι μπορεί εύκολα να τον νικήσει. Ωστόσο, ο Χάρι μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό του χρησιμοποιώντας ένα ξόρκι που μαθαίνει από τους φίλους του, τον Ρον και την Ερμιόνη.
Ενώ η μονομαχία δεν τελειώνει με καθαρή νίκη για καμία από τις δύο πλευρές, δημιουργεί μια αντιπαλότητα μεταξύ των δύο αγοριών που θα συνεχιστεί σε όλη τη σειρά. Δείχνει επίσης τα πρώτα στάδια της ανάπτυξης του Χάρι ως μάγου και την αυξανόμενη ικανότητά του να υπερασπίζεται τον εαυτό του και τους φίλους του.