Η Συμβουλή της Ισμήνης στην Αντιγόνη: Πραγματισμός εναντίον Αρχής
Στην Αντιγόνη του Σοφοκλή, η αρχική πρόταση της Ισμήνης (στίχοι 54–77) παρακαλεί την αδελφή της να μην θαψιάσει τον Πολυνείκη. Ο λογισμός της είναι πρακτικός, όχι αρχικός:
Επιχειρήματα
- Νομική πραγματικότητα: Το διάταγμα του Κρέοντα φέρει θάνατο. «Πρέπει να υπακούμε... στους εξουσιαζόμενους.»
- Γυναικεία ευπάθεια: «Είμαστε γυναίκες... δεν γεννήθημε να αντιπαρατασσόμαστε στους άνδρες.» Η Ισμήνη αποδέχεται τα πατριαρχικά όρια ως αμετάβλητα.
- Εξαφάνιση οικογένειας: Πατέρας, μητέρα, αδελφοί νεκροί. «Αν παραβιάσουμε... ο θάνατός μας θα είναι πιο αισχρός.» Φοβάται την πλήρη εξαφάνιση της γενιάς τους.
- Ακαταλληλότητα: Μια θάψη δεν αλλάζει τίποτα πολιτικά. Οι νεκροί δεν μπορούν να τους ευχαριστήσουν.
Αντίθεση με την Αντιγόνη
Η Ισμήνη αντιπροσωπεύει την φρόνηση (πρακτική σοφία); η Αντιγόνη την αρετή (ηθική υπεροχή). Η Ισμήνη επιβιώνει· η Αντιγόνη πεθαίνει. Το έργο δεν στηρίζει πλήρως κανέναν—σκοπεύει τη σύγκρουση.
Μεταγενέστερη Μετατόπιση
Μετά τη σύλληψη της Αντιγόνης, η Ισμήνη προσφέρεται να μοιραστεί την ενοχή: «Εγώ το έκανα.» Η Αντιγόνη αρνείται: «Η δίκη δεν θα σε επιτρέψει.» Ο έρωτας της Ισμήνης τελικά ξεπερνά την προσοχή της.