Στα «Έργα και Ημέρες» και «Θεογονία» του Ησιόδου, ο Προμηθέας («πρόνοια») προειδοποιεί τον αδερφό του Επιμέθέα («μετάνοια»): ποτέ να μην δεχθείς δώρα από τον Δία – φέρουν κρυφές καταράς.
Ο Επιμέθέας αγνοεί την προειδοποίηση, δέχεται την Πανδώρα (την πρώτη γυναίκα) που στέλνει ο Δίας, και αυτή ανοίγει τη πίθο (πίθος) απελευθερώνοντας τα κακά, τον πόνο και τις νόσους στην ανθρωπότητα. Μόνο η Ελπίδα παραμένει παγιδευμένη μέσα.
Ο μύθος κωδικοποιεί μια κοσμοθέα: η θειοδότι χάρη είναι παγίδα; το ανθρώπινο βάσανο προήλθε από περιέργεια και ακοπή; η πρόβλεψη (Προμηθέας) είναι σοφότερη της μεταβλητικής γνώσης (Επιμέθέας).