Στην κλασική Ινδική φιλοσοφία Νυάγια, η ψευδής γνώση (mithyājñāna) — η γνώση που δεν αντιστοιχεί στην πραγματικότητα — κατηγοριοποιείται σε δύο κύριους τύπους:
Ορισμός: Κατάσταση του νού που ταλαντεύεται μεταξύ δύο ή περισσότερων αντιφατικών πιθανοτήτων για το ίδιο αντικείμενο, λόγω απολύτως ανεπαρκών στοιχείων.
Ορισμός: Η αντίληψη κάτι ως αυτό που δεν είναι — λαμβάνοντας το άυλο για πραγματικό, ή ένα πράγμα για άλλο.
| Πτυχή | Αμφιβολία (Saṃśaya) | Παράληψη (Viparyaya) |
|---|---|---|
| Κογνιτivée κατάσταση | Ταλάντευση μεταξύ εναλλακτικών | Σταθερή αλλά εσφαλμένη πεποίθηση |
| Αιτία | Ανεπαρκής/μεταβλημένα στοιχεία | Αδιεξόδιστα αισθητήρια, συνθήκες, ή προκαταλήψεις |
| Παράδειγμα | "Είναι καπνός ή σκόνη;" | "Αυτό είναι φίδι" (είναι σκοινί) |
| Αντίδοτο | Περαιτέρεץ έρευνα | Ορθή αντίληψη (pratyakṣa) ή suyíaσμος |
Και οι δύο θεωρούνται apramā (μη έγκυρη γνώση) γιατί αποτυγχάνουν να αντιληφθούν το αντικείμενο ως πραγματικά είναι.