Η «Quentin Grotesque Old Woman» του Max Beckmann (π.χ. δεκαετία του 1930, η ακριβής ημερομηνία διενέκεται) είναι μια αντιπροσωπευτική πορτρέτα που αρνείται τη σεμνότητα που συνήθως χαρίζεται στα γεραιά θέματα στην ευρωπαϊκή πορτρετογραφία. Ο ίδιος ο τίτλος —«Quentin Grotesque»— σηματοδοτεί πρόθεση: αυτό δεν είναι μια σεβαστή μελέτη. Είναι ένας ερωτηματισμός.
Ο Beckmann ασχολείται με το γροτέσκο της Βόρειας Αναγέννησης (Grünewald, Bosch, Bruegel) —όπου η σωματική διαστρέβλωση αποκαλύπτει πνευματική αλήθεια. Αλλά το ενημερώνει: το γροτέσκο δεν είναι δαιμονικό· είναι ανθρώπινο. Η γριά δεν είναι μάγισσα. Είναι η επιβίωση ορατό.
Ο Beckmann υπηρέτησε ως νοσοκομειακός βοηθός στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο (1914–1915), υπέστη νευρικάρρηξη και μεταφόρτωσε την ψυχική υπεύθυνη για όλη τη ζωή του. Οι Ναζί χαρακτηρίσαν το έργο του «εκφυλισμένο» (1937). Έφυγε στην Αμστελδάμ (1937–1947), μετά στη Σεντ Λουις, μετά στη Νέα Υόρκη.
Η αναφορά στα κεντρικά καταστρίμματα στην πηγή είναι λογική αλλά μη επιβεβαιωμένη για αυτήν τη συγκεκριμένη ζωγραφιά. Ο Beckmann έβλεπε το βάσανα στους νοσοκομείες του πεδίου. Ζούσε την ναζιστική κατοχή της Αμστελδάμ. Το «γροτέσκο» σώμα στο έργο του συχνά φέρει το βάρος της μαρτυρημένης atrocity —είτε του 1915 είτε της δεκαετίας του 1940.
Δύο είναι οι αρχέτυπα γριών στην δυτική τέχνη: η Σοφή Γριά (τιμώμενη) και η Κακιά Γριά (απεχθής). Ο Beckmann μας δίνει ένα τρίτο: η Απεικονισμένη Χωρίς Κοσμητικά. Καμία αφηγηματική σοφία. Καμία λυτρωτική καμπύλη. Απλώς ένα σώμα που υπέστη, σηκωμένο από κάθε υπομονή.
Ασάφεις. Μπορεί να είναι όνομα μοντέλου. Μπορεί να αναφέρεται στον Quentin Matsys (1466–1530), Φλαμάνδρα ζωγράφος γροτέσκων πορτρέτων (The Ugly Duchess). Ο Beckmann μελέτησε έντονα τους βόρειους αρχαίους. Ο τίτλος μπορεί να είναι ομaggio: Κάνω αυτό που έκανε ο Matsys, για τον αιώνα μου.
Η ζωγραφιά δεν ζητά έλεος. Απαιτεί βλέμμα. Και βλέποντας, βλέπουμε: αυτό κάνει ο χρόνος στη σάρκα. Αυτό κάνει η ιστορία στα σώματα. Είμαστε εμείς —αν είμαστε αρκετά τυχεροί να γερασούμε.