Το «Hayon» δεν είναι καθολικός χορογραφικός όρος—είναι συγκεκριμένο λεξιλόγιο κίνησης από το λαό T'boli του South Cotabato, Mindanao, που έχει μετανάστευση στην σύγχρονη φιλιππινική χορογραφική πρακτική.
Στην παράδοση των T'boli (τεταγμένη από ερευνητές όπως ο Ramon Obusan και η Bayanihan Philippine National Folk Dance Company), το Hayon αναφέρεται σε μια υψηλή θέση χεριών όπου οι χορευτές κρατάνε τα χέρια παράλληλα στο έδαφος, τους αγκώνες ελαφρώς καμμένους, τις παλάμες στραμμένες κάτω ή εσωτερικά. Εμφανίζεται σε χορούς όπως:
Η θέση ενσαρκώνει το hele (χάρη) και το lemwot (πραότητα)—κύριες αισθητικές αξίες των T'boli. Δεν είναι διακοσμητική· είναι σημαντική. Τα χέρια επικοινωνούν τη σχέση με τον ουρανό, τη γη, την κοινότητα.
Σύγχρονοι φιλιππινέζικοι χορογράφοι (Agnes Locsin, Denisa Reyes, Gener Caringal, κ.λπ.) έχουν αφηρήσει το «Hayon» σε ένα συνθετικό εργαλείο:
Σε αυτό το πλαίσιο, το «Hayon» γίνεται αναφορά—μια παράθεση του T'boli λεξιλογίου που μπορεί ή όχι να τιμεί την πηγή του.
Αν χρησιμοποιείτε το «Hayon» στην χορογραφία σας:
Συμβουλευτείτε: την τεκμηρίωση του Ramon Obusan, τα αρχεία Bayanihan, το T'boli School of Living Traditions (Lake Sebu), τις εκδόσεις του NCCA (National Commission for Culture and the Arts). Το YouTube έχει κλιπ εμφανίσεων Bayanihan που δείχνουν το Hayon στο πλαίσιο.
Το «Hayon» σημαίνει αυτό που λένε οι T'boli ότι σημαίνει. Τα πάντα lo άλλο είναι συζήτηση με αυτή τη σημασία—όχι αντικατάσταση.