Δύο μεγάλοι μουσικοί τζαζ της μεσαίας 20ού αιώνα: Μίλες Ντέιβις και Τζον Κόλτρεйн
Μίλες Ντέιβις (1926–1991)
- Τροπετίστας, ηγέτης ορχήστρας, ακαταμάχητος καινοτομός.
- Κρίσιμος ρόλος στο: μπι-μποπ (με τον Bird), κουλ τζαζ (Birth of the Cool), χάρντ μπι-μποπ (Kind of Blue), μοντάλ, φьюζον (Bitches Brew).
- Μέντορ: Κόλτρεйн, هانκόκ, Κορέα, Σορτέρ, Μετένη.
Τζον Κόλτρεйн (1926–1967)
- Σαξοφωνίστας τενόρα/σοπράνο, συνθέτης, πνευματικός αναζητητής.
- Εξέλιξη: χάρντ μπι-μποπ → μοντάλ (Giant Steps, A Love Supreme) → φρί τζαζ (Ascension, Interstellar Space).
- Sheets of sound, multiphonics, κυκλική ανάπνοη.
- Επίδραση: Σάντερς, Άιλερ, Λοβάντο, κάθε σαξοφωνίστας από τότε.
Μαζί ορίζουν την πορεία του τζαζ από τη δεκαετία του 1950 έως τη δεκαετία του 1960· το κווιντέτο/σέκστέτο τους του 1955–1960 είναι ο χρυσός κανόνας.