Ποιος Γράψε τον Σωκράτη; διευκρίνιση: Ο Σωκράτης Δεν Έγραψε Τίποτα — Η Γνώση Μας Προέρχεται από Πλάτωνα, Ξενοφώντα, Αριστοφάνη, Αριστοτέλη
Ο Σωκράτης (π.χ. 470–399 π.Χ.) δεν έγραψε τίποτα. Είναι ο αρχέτυπος «φιλόσοφος που δεν άφησε γραπτά».
Η γνώση μας για αυτόν προέρχεται ολοκληρωτικά από δευτερεύουσες πηγές — κυρίως τους μαθητές του:
- Πλάτωνας (π.χ. 427–347 π.Χ.): Έγραψε ~35 διαλόγους με τον Σωκράτη ως κύριο ομιλητή (Απολογία, Φαίδων, Συμπόσιο, Πολιτεία, κ.ά.). Πρωτεύουσα αλλά ιδεοποιημένη εικόνα.
- Ξενοφών (π.χ. 430–354 π.Χ.): Έγραψε Απομνημονεύματα, Συμπόσιο, Απολογία, Οικονομικός — πιο πρακτικός, λιγότερο μεταφυσικός Σωκράτης.
- Αριστοφάνης (π.χ. 446–386 π.Χ.): Καρικατούρισε τον Σωκράτη στην κωμωδία Τα Νεφέλια (423 π.Χ.) — σοφιστής, μετεωρολόγος, διαφθείρας νεότητας.
- Αριστοτέλης (384–322 π.Χ.): Αναφέρει τη μέθοδο του Σωκράτη (επιστακτικός ορισμός, αναζήτηση καθολικών) στη Μεταφυσική.
Το «Σωκρατικό Πρόβλημα»
Οι ερευνητές διαμαχούνται ποια πηγή αντικατοπτρίζει τον ιστορικό Σωκράτη vs. το πρόγραμμα κάθε συγγραφέα. Οι πρώιμες διαλόγους του Πλάτωνα θεωρούνται γενικά πλησιέστεροι.
Άρα: Κανείς δεν «έγραψε τον Σωκράτη». Ζήσε φιλοσοφία προφορικά; άλλοι έγραψαν για αυτόν.