Το να ρωτάμε αν ο θάνατος του Μερκούτιου είναι «καλός» χάνει το στοίχημα—είναι μια δομική ανάγκη που μεταμορφώνει το έργο από रोμαντική κωμωδία σε τραγωδία. Οι δραματικές του λειτουργίες:
Ο θάνατος του Μερκούτιου (φίλος των Μοντάγιου σκοτωμένος από Καπελέτι) κάνει τον конфликт προσωπικό για τον Ρωμαίο, προκαλώντας την εκδικητική σφαγή του Τυβάλλτ.
Η τελευταία του κατάρα—«Λοιμός και στα δύο σπίτια σας!»—καταδικάζει την άσκοπη εχθρότητα και προδηλώνει τον τελικό φόρο.
Το άμεσο, οργισμένο ντύελο του Ρωμαίου με τον Τυβάλλτ αποκαλύπτει το θανάσιμο ελάττωμα (hamartia) που θα τον καταστρέψει.
Η απέλαση του Ρωμαίου χωρίζει το ζευγάρι, αναγκάζοντας την Ιουλίεττα στο επείγον πλάνο με τον φίλτρο.
Το πρώτο μισό είναι σπανιό, λυρικό και ελπιδοφόρο. Μετά τον θάνατο του Μερκούτιου, η σκοτεινότητα, η επείγουσα ανάγκη και η αναπόφευκτη μοίρα κυριαρχούν.
Ο κυνικός, αντι-ρομαντικός χιούμορ του Μερκούτιου (ομιλία «Queen Mab») αντιτίθεται στο ιδεαλισμό του Ρωμαίου. Ο θάνατός του σιγάει τον πιο ξεκάθαρο κριτή του ρομαντικού πλάνου.
Ο θάνατος του Μερκούτιου είναι трагически απαραίτητος—είναι η αρθροδέα στην οποία στρέφεται η μοίρα του έργου.