Ελληνικό, Φιλιππινέζικο, Αφρο-ασιατικό και Βρετανικο-αμερικανικό Drama: Συγκριτική Επισκόπηση
Δέκα διαφορετικές δραματικές παραδόσεις συγκρίνονται ως προς προέλευση, μορφές, θέματα και αισθητική.
Ελληνικό Drama (6ος–4ος αι. π.Χ.)
- Προέλευση: Διονυσιακά φεστιβάλ, Αθήνα
- Μορφές: Τραγωδία, κωμωδία, σατυρικό δράμα
- Χώρος: Ανοιχτό αμφιθέατρο (Θέατρο Διόνυσου)
- Συνθήκες: Μάσκες, χορός (12–15), τρεις ηθοποιοί, στίχοι
- Θέματα: Μοίρα, ύβρις, θειική δικαιοσύνη, ηθική πόλις
- Κλειδιά πρόσωπα: Αισχύλος, Σοφοκλής, Ευριπίδης, Αριστοφάνης
Φιλιππινέζικο Drama
- Ρίζες: Προ-αποικιακά εθίματα (χορός, επική ψαλμωδία)
- Αποικιακά στρώματα: Ισπανικά (komedya, moro-moro), Αμερικανικά (vaudeville, ρεαλισμός), Ιαπωνικά (προπαγανδιστικά)
- Μορφές: Σαρσουέλα (μουσική), σαρσουέλα, ραδιοφωνικό/TV δράμα (teleserye), διαμαρτυρικό θέατρο (PETA)
- Θέματα: Αποικιασμός, φτώχεια, διαφθορά, οικογένεια, πίστη, διασπορά
- Χαρακτηριστικό: Κοινωνικά ενσωματωμένο· συμμετέχον
Αφρο-ασιατικό Drama
- Εύρος: Αφρική + Ασία (τεράστιο, ετερογενές)
- Μορφές: Γιορούμπα ταξιδεύον θέατρο, Κατακαλί, Γουάγιαν κουλίτ, Νόχ, Κιόγκεν, Πεκινέζικη όπερα, Π'ανσόρι, Township μουσικά, Γριώ αφηγημάτων
- Τεχνικές: Σύνθεση μουσικής-χορού-δράματος· μάσκα, κούκλα, στιλισμένη κίνηση
- Πηγές: Μύθος, επική, λαογραφία, προφορική ιστορία, αντιαποικιακό αντιστασιακό
- Αισθητική: Θέαμα, τελετουργικό, κοινωνικό, μη-ρεαλιστικό
Βρετανικο-αμερικανικό Drama (18ος αι.–Σήμερα)
- Προέλευση: Αποκατάσταση κωμωδία, συναισθηματικό δράμα, μελοδραμα
- Μορφές: Καλοσυνταγμένο δράμα, ρεαλισμός (Ιψεν/Σο), εκφραστισμός, αβсурδισμός, verbatim, immersive
- Χώρος: Προσκήνιο → thrust → μαύρο κουτί → site-specific
- Εστίαση: Ψυχολογία, κοινωνική κριτική, γλώσσα, εσωτερικότητα χαρακτήρα
- Κλειδί γενεαλογία: Σακσπίρ → Γουάιλντ → Σο → Οσβόρν → Πίντερ → Τσέρτσιλ → Κούσνερ → σύγχρονο
Συγκριτική Linse
| Διάσταση |
Ελληνικό |
Φιλιππινέζικο |
Αφρο-ασιατικό |
Βρετ-αμερικ |
| Κείμενο vs Παράσταση |
Κειμενοκεντρικό |
Υβριδικό |
Παράστασηκεντρικό |
Κειμενοκεντρικό (μεταβαλλόμενο) |
| Ατομικό vs Συλλογικό |
Ηρωικό άτομο |
Οικογένεια/κοινότητα |
Κοινωνικό/πατρικικό |
Ατομική ψυχή |
| Χρόνος |
Μυθικός/κυκλικός |
Ιστορικός/αμέσος |
Κυκλικός/τελετουργικός |
Γραμμικός/ψυχολογικός |
Κάθε παράδοση προσφέρει διακριτές απαντήσεις στο: Γιατί υπάρχει το θέατρο;