Η δραματική τάση προκύπτει όταν η επιθυμία ενός χαρακτήρα αντιμετωπίζει εμπόδιο με υψηλά στοιχήματα. Η θεατρική παράδοση αναγνωρίζει πέντε θεμελωτικούς τύπους συγκρούσεων, που συχνά επενδύονται στα μεγάλα έργα.
| Τύπος | Περιγραφή | Κλασικό Παράδειγμα |
|---|---|---|
| Χαρακτήρας εναντίον Χαρακτήρα | Αντιθετικοί στόχοι/επιθυμίες ανάμεσα σε ανθρώπους. | Ρωμαίος και Ιουλιέτα – Μονταγκίου έναντι Καπυлетίων. |
| Χαρακτήρας εναντίον Εαυτού | Εσωτερική μάχη: φόβος, αμφιβολία, ηθική επιλογή. | Αμλέτος – να πράξω ή να μην πράξω. |
| Χαρακτήρας εναντίον Κοινωνίας | Ατομικό εναντίον κανόνων, νόμων, θεσμών. | Η Κρίση – Αμπιγέιλ έναντι Πουριτανικής θεοκρατίας. |
| Χαρακτήρας εναντίον Φύσης | Επιβίωση εναντίον στοιχείων, ζώων, καταστροφών. | Μόμπι Ντικ – Αχαμπ έναντι Λευκής Φαλαίνας. |
| Χαρακτήρας εναντίον Μοίρας / Τεχνολογίας / Μηχανής | Αναπόφευκτη μοίρα, προφητείες, ΤΝ, συστήματα. | Οιδίπους Τύραννος – προφητείες; Φραγκένσταιν – δημιουργία. |
Το μεγάλο θέατρο συνδυάζει πολλαπλούς τύπους: Αμλέτος = Εαυτός + Χαρακτήρας (Κλαύδιος) + Κοινωνία (αυλή) + Μοίρα (απόκρυψη πνεύματος).
Τάση = Επιθυμία + Εμπόδιο + Στοιχήματα.