Αντιδράσεις στις μάγισσες στο «Μάκμπεθ»: Από τον βασιλιά Τζέιμς μέχρι τον απλό πολίτη
Οι προφητείες των μαγίσσων αναδεικνύουν το παιχνίδι, αλλά πώς κάθε χαρακτήρας τις δέχεται διαμορφώνει την τραγωδία.
Αποκλίνουσες αντιδράσεις
- Βασιλιάς Τζέιμς Α΄ (ιστορικό πλαίσιο): Αρχικά σκεπτικιστής, αργότερα εμμονικός. Γράφει το Daemonologie (1597), ερωτά προσωπικά μάγισσες. Η πίστη του τρέφει πραγματικές διώξεις.
- Μάκμπεθ: Αποπεμπτικός στην αρχή («Μιλήστε, αν μπορείτε»), μετά απόλυτα αιχμάλωτος. Η προφητία γίνεται αυτοτελής γιατί ενεργεί βάσει αυτής.
- Λеди Μάκμπεθ: Πιο σκεπτική αρχικά («Πλήρης γάλακτος ανθρώπινης οικτηρίας»), μετά κινητήρας δράσης. Η ευθύνη την καταστρέφει.
- Μπάνκο: Υποψιασμένος («Όργανα του σκότους»). Πειραματισμένος αλλά αντιστέκεται. Η σιωπή του τον κάνει στόχο.
- Μακντάφ / Μάλκολμ / Οι άλλοι: Φοβούνται τις μάγισσες ως κακό; γρήγοροι να κατηγορούν, βραδύς να ρωτάνε. Το κλίμα της υποψίας τρέφει τη λογική της μάγισσας-θηρευτιάς.
Επίδραση στο έργο
- Προφητείες → φιλοτιμία Μάκμπεθ → αλυσίδα δολοφονιών.
- Φόβος μάγισσας → παρανοία → τυραννία → επανάσταση.
- Αντανάκλαση πραγματικών ευρωπαϊκών θηρειών μαγισσών (1560–1630): 40.000–60.000 εκτελέσεις.
Ο Σέικσπιερ χρησιμοποιεί τις μάγισσες για να εξωτερικοποιήσει την εσωτερική κακία — και να προειδοποιήσει ότι μια κοινωνία που θηρεύει μάγισσες γίνεται κοινωνία που ενεργεί σαν μάγισσες.