Κατά τη διάρκεια του 15ου και 16ου αιώνα, οι βορειοευρωπαϊκοί καλλιτέχνες στράφηκαν ολοένα περισσότερο στην πορτρέτο και την τοπιογραφία, κινούμενοι από σύγκλιση κοινωνικών, τεχνολογικών, θρησκευτικών και καλλιτεχνικών δυνάμεων.
Μια αυξανόμενη αστική εμπορική τάξη στα χαμηλά έθνη και τις γερμανικές πολιτείες είχε τα μέσα και την επιθυμία να εκτελεί 작품. Σε αντίθεση με τους αριστοκρατικούς προστάτες που προτίμησαν θρησκευτικά ή μυθολογικά θέματα, οι έμποροι ήθελαν πορτρέτα τους, τις οικογένειές τους και τις περιουσίες τους—υψηλές αποδείξεις της κατάστασης και της επιτυχίας.
Η βελτίωση των τεχνικών ζωγραφικής με λάδι (προτυποποιημένες από τον Γιάν Βαν Αϊκ και άλλους) και η υιοθέτηση καμβά σε θέση ξύλινων πινάκων επέτρεψαν μεγαλύτερο ρεαλισμό, φωτεινά χρώματα και λεπτομερή απόδοση υφών—απολύτως απαραίτητα για πειστικά πρόσωπα και φυσικά τοπία.
Οι βόρειοι καλλιτέχνες ταξίδευαν στην Ιταλία ή μελετούσαν ιταλικά έργα, απορροφώντας φυσικιστικές τεχνικές: γραμμική προοπτική, ανατομική ακρίβεια, κιαροσκούρο και κλασική σύνθεση. Καλλιτέχνες όπως ο Αλμπρέχτ Ντίρερ συνθέτησαν ιταλικές αρχές με βόρεια προσοχή στη λεπτομέρεια επιφάνειας.
Οι εικονοκλαστικές τάσεις της Μεταρρύμωσης μειώθηκαν δραματικά τις εκκλησιαστικές εργασίες για θρησκευτική τέχνη στις πρωτεσταντικές περιοχές. Οι καλλιτέχνες στραφθσαν σε κοσμικά θέματα—πορτρέτα, τοπία, νεκρές φύσεις, σκηνές είδους—για να διατηρήσουν τα πόροισματά τους. Οι καλβινιστικές περιοχές βλέπουν ιδιαίτερα αυτή τη μετάβαση.
Η Αντβερπεν και η Αμστερδאם ανέπτυξαν τις πρώτες ανοιχτές αγορές τέχνης όπου οι καλλιτέχνες παρήγαγαν επενδυτικά έργα για πώληση και όχι μόνο με παραγγελία. Τα τοπία και τα πορτρέτα απέκτησαν δημοφιλία στους μεσαίους αγοραστές.
Αυτοί οι παράγοντες καταλύσαν την Ολλανδική Χρυσή Εποχή (17ος αιώνας), όπου η πορτρέτο (Ρεμβράντ, Φρανς Χαλς) και το τοπίο (Ιάκωβος ван Ράισνταελ, Μαϊντέρτ Χόμπεμα) γίνοναν κυρίαρχα είδη, καθιερώνοντας παραδόσεις που σχήμασαν τη δυτική τέχνη για αιώνες.