Κτίρια με κυκλικό σχέδιο και θόλοι: Λέγονται Rotundas
Ο αρχιτεκτονικός όρος είναι rotunda (από το λατινικό rotundus, "στρογγυλό"). Μια rotunda συνδυάζει κυκλικό (η πολυγωνικό-προσέγγιση-κύκλου) επίπεδο σχέδιο με κεντρικό θόλο—ημισφαιρικό, κρεμμύδι, σακιάδι, ή άλλο—που καλύπτει τον χώρο. Η κεντρική συμμετρία είναι τυπική· προθύρα, στήλες και αψίδες συχνά συνοδεύουν τη μορφή.
Κύρια Χαρακτηριστικά
- Κυκλικό επίπεδο σχέδιο
- Κεντρικός θόλος μεταφέροντας βάρος ακτίστικα
- Παχύ τοίχια, πεντενίδες/σφουγγάρια για τετράγωνο-προς-κύκλο μεταβάσεις, ή θόλακας
- Υλικά: πέτρα, πλίνθος, μπετονία, σίδηρος, γυαλί
Λειτουργίες Μέσω Ιστορίας
- Θρησκευτικά: Πανθéon (Ρώμη), Αγία Σοφία (Σтамπούλη), βαπτιστήρια, μαρτύρια, εκκλησάκια
- Μνημικά: Jefferson Memorial, U.S. Capitol Rotunda, μνημεία (Hadrian's/Castel Sant'Angelo)
- Πολιτικά: Βιβλιοθήκες (British Museum Reading Room), μουσεία, νομοθετικές αίθουσες
- Επιστημονικά: Αστεροσκοπεία, πλανητάρια
Σημείωση Μηχανικής
Η ακτίστικη μεταφορά βάρους του θόλου απαιτεί σοβαρή δομική επίλυση—είτε μέσω μαζικών τοιχείων, πεντενίδων, ή σύγχρονων δακτυλίων τάση. Η μορφή επιμένει γιατί λύνει το πρόβλημα "μεγάλου καλυμμένου χώρου" με ευγένεια και συμβολική δύναμη.