Μέχρι την εφεύρεση του τυπογραφικού μηχανήματος, όλα τα βιβλία έπρεπε να γραφτούν και να αντιγραφούν χειροκίνητα σε μια κουραστική διαδικασία που συνήθως effectuavano οι μοναχοί. Αντίστοιχα, οι εικονογραφίες γινότανεν χρωματίζοντας απεικονίσεις μέσα στο κείμενο και στα περιθώρια — διαδικασία που λέγεται φώτιση (illumination). Τα πρώιμα τυπωμένα υλικά, τα λεγόμενα incunabula, ενσωμάτωσαν τυπωμένες εικονογραφίες τοποθετώντας χαραγμένα κομμάτια στο τυπογραφικό μηχάνημα.
Η πρώτη μορφή χαρτογράφησης στην Ευρώπη ήταν η διαδικασία πίεσης χαραγμένου μεταλλικού εικονιδίου, καλυμμένου με μέλανα, πάνω σε χαρτί ή βέλλυνο. Επειδή η χαράξαση μετάλλων ήταν δημοφιλές τέχνη μέσα στη Ύστερη Μεσαιωνική, ιδίως στη Βόρεια Ευρώπη, η πρακτική δεν ήταν καθ' εαυτήν επαναφορική. Μετά την εφεύρεση του τυπογραφικού μηχανήματος, πολλοί χρυσοχοοί και Meister engravers απλώς ενσωμάτωσαν τα σχέδιά τους σε τυπωτικά πρότυπα χαράσσοντας τα σε ξύλινα μπλοκ που λέγονταν xylographies.
Η εφαρμογή μελάνι σε χαραγμένες εικόνες ξεκίνησε στα τέλη του 14ου αιώνα, αρκετές δεκαετίες πριν την εφεύρεση του τυπογραφικού μηχανήματος από τον Γιοχάν Γκουτενμπέργκ. Το πιο διάσημο έργο του Γκουτενμπέργκ ήταν η Βίβλος των 42 γραμμών, παραγωγής του 1455 περίπου. Ωστόσο, αυτή η έκδοση δεν περιείχε τυπωμένες εικονογραφίες. Ορισμένες περιοχές των σελίδων άφηχαν κενές ώστε ο αγοραστής να τις κοσμήσει χειροκίνητα σύμφωνα με τον προϋπολογισμό του. Οι Βίβλοι Γκουτενμπέργκ συνδυάζουν στοιχεία incunabula και μεσαιωνικής φώτισης χειρογράφων.
Οι τυπωτές incunabula ζήτησαν νέους τρόπους για να προσθέσουν καλλιτεχνική χάρη και λεπτομέρειες. Εντοπίσαν γρήγορα ότι μια εναλλακτική αφήνων κενών χώρων ήταν η προσθήκη χαραγμένων εικονογραφιών που μπορούσαν να παραχθούν μαζικά. Ο Μαρτίν Σονγκαουέρ, καλλιτέχνης εκπαιδευμένος στη φλαμάνδική σχολή, ήταν ο πρώτος διεθνώς διάσημος χαραματογράφος. Η τέχνη του επηρεάστηκε από τον Ροζιέ βαν ντερ Βύδεν, αλλά καινοτόμησε εφαρμόζοντας αυτόν τον στυλ στις ξυλογραφίες.
Η τύπωση εικονογραφιών με ξυλογραφίες έγινε δημοφιλής γιατί ήταν ευκολότερη και οικονομικότερη από τη χαράξαση μετάλλων. Για παράδειγμα, η «Πειρασμός του Αγίου Αντωνίου» του Σονγκαουέρ ήτανmeisterwerk της πρώιμης χαραματογραφίας που μίμησε το στυλ της Βόρειας Αναγέννησης. Ο Άλμπρεχτ Ντύρερ, εμπνευσμένος από το επάγγελμα χρυσοχόου του πατέρα του, ανάπτυξε λεπτότερες τεχνικές ξυλογραφίας από τη δεκαετία του 1490. Ο Ντύρερ εισήγαγε την τεχνική του hatching και της σκίασης, επιτρέποντας ξεχωριστή λεπτομέρεια.
Τυπογραφεία ιδρύθηκαν σε όλη την Ευρώπη σε πόλεις όπως Λονδίνο, Πράγα και Κολωνία στα τέλη του 1400. Ένα από τα καθοριστικά έργα της τέχνης incunabula είναι το Χρονικό του Νυρεμβέργκ, ιστορικό βιβλίο με πλούσιες ξυλογραφίες ιστορικών προσωπικοτήτων και τόπων. Οι αντίτυποι πουλούνταν αδεσμεύτοι. Πολλοί αγοραστές ενέταξαν τα ξύλινα μπλοκ να χρωματιστούν χειροκίνητα, επιτρέποντας στους χαραματογράφους να πουλήσουν χρωματιστά βιβλία που ανταγωνίζονταν την ομορφία των φωτισμένων χειρογράφων.